دنبلان، پرخاصیت و گرانقیمت

واژۀ دنبلان از کجا آمده و به چه معناست؟

واژه دنبلان برگرفته از واژه دونبالان donbalan در زبان ترکی آذربایجانی، به معنی برآمده، متورم و برجسته است و به زمینی اشاره می­کند که هنگام خارج شدن دنبلان، حالت برآمده و پف کرده پیدا می­کند.

این قارچ را در هرمزگان به نام آغر، در تهران، دنبلان کوهی و در فارس به نام دنبل میشناسند و در كتب طب سنتی از آن با عنوان «نبات الرعد» یاد شده است.

 

ماهیت دنبلان چیست؟

دنبلان در واقع نوعی ساختمان باردهی یک قارچ زیرزمینی است که ممکن است به رنگ­های قرمز تیره، خاکستری، سفید، بنفش و سیاه دیده شود. دنبلان حالت غده ای دارد و توپر و شبیه به سیب زمینی است و اندازه آن از یک فندق تا اندازه یک پرتقال یا کمی بزرگتر متغیر است.

دنبلان را کی، کجا و چگونه می توان یافت؟

دنبلان در سالهای پرباران معمولاً بعد از آغاز بارندگیهای بهاره از نیمههای اسفند تا اواخر فروردین ماه و در عمق ۵ تا 30 سانتی متری خاک های مرطوب آهکی و سبک دامنه کوهستان ها و کوه های شنی یافت می­شود. قارچ دونبالان همزیست ریشه گیاهان است بنابراین در خاک بدون گیاه دنبال آن نگردید، دنبلان­ ها را می توان در مجاورت ریشه گیاهان یافت. دنبلان را در زمین های بکر غیر زراعی و در بخش هایی از خاک که برآمده و ترک خورده است، می توان یافت. به علاوه از شامه قوی خوک و سگ تربیت شده برای یافتن دنبلان استفاده می شود

دنبلان در چه مناطقی از ایران یافت می شود؟

دونبالان به حالت طبیعی در بسیاری از مناطق معتدل دیده می‌شوند. زادگاه اوليه و محل رويش دنبلان كشورهاي افغانستان و هندوستان و در ایران مناطق كوهستان هاي نواحي شمال غرب کشور است. در آذربایجان، كوه هاي ماكو، چالدران، پلدشت، چايپاره، مرند، جلفا، منطقه ارسباران، و بخش یامچی، خوي، میانه، دشت مغان، استان زنجان شهرستان طارم و خدابنده، در شهرهای مرکزی و جنوبی کشور استانهای فارس، منطقه زردکوه چهارمحال و بختیاری، یاسوج، هرمزگان، شهرستان دامغان، استان سمنان  همدان، استان سیستان و بلوچستان، لرستان، کرمانشاه و تهران، مناطق شمالي ايران به ويژه استان گلستان منطقه ترکمن صحرا شهرستان­های گنبد، كندوان، دو هزار، شهسوار استان گیلان شهر لوشان، تپه های گلفرج و مارازا و طالب گلی،استان خراسان شمالی شهرستان سراوان و حتی جزیره کیش می روید.

قارچ دنبلان از محصولات اقتصادی یامچی که  دارای مرغوبیت بالایی هستند و بسیاری از اهالی شهر یامچی در خرید و فروش دونبالان حتی در بازارهای جهانی نیز نقش دارند، از همین رو نیروهای انتظامی و ارگان‌های دولتی یامچی پیدا کردن دونبالان را توسط افراد غیربومی در فصل دونبالان را ممنوع کرده‌اند.

قیمت قارچ دنبلان چقدر است؟

دنبلان گران ترین خوارکی دنیا است و در اروپا گاه قیمت یک کیلو از آن به 10 هزار دلار (حدود 30 میلیون تومان) به فروش می­رسد در کشورهای فرانسه، ایتالیا و انگلیس هر کیلو 100 تا 200 دلار به فروش میرسد. قیمت این قارچ در ایران بین 8500  تا 95،000 تومان است و که به کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز صادر می شود.  

 

مصارف قارچ دنبلان چیست؟

دنبلان یک غذای نیروبخش و مقوی است و بیش‌ترین میزان مصرف قارچ دنبالان در رستوران‌ها، صنایع غذایی، تهیه انواع سس‌ها و روغن‌های معطر و نیز داروسازی است. برخی آن را با نام دونبالان را الماس آشپزخانه لقب داده اند. دنبلان را به صورت خرد شده یا رنده شده همراه با تخم مرغ به صورت املت و یا کباب شده و یا به سیخ کشیده شده طبخ می کنند. در کلیه غذاهایی که از قارچ خوراکی استفاده می شود مثل پیتزا، خوراک لوبیا، سوپ، قارچ سوخاری می توان به جای آن از دنبلان بهره جست.

 

دنبلان چه خاصیتی دارد؟

تغذیه از دنبلان در فصل بهار برای جلوگیری از انواع بیماریها مثل سرماخوردگی در طول سال مؤثر عنوان شده است. دنبلان بیش از ۱۵ نوع پروتئین و ویتامینهای زیادی دارد. قارچ دنبلان تأثیر چشمگیری در کاهش قند خون در میان مبتلایان به دیابت و درمان بیماریهای چشمی دارد. بسیاری مصرف قارچ را در درمان عوارض پیری و بهبود قوای جنسی مؤثر دانسته و آن را اکسیر جوانی میشناسند. تأثیرات آنتی بیوتیکی قارچ در برابر میکروبها و عوامل بیماریزا و نیز تأثیر آنتی اکسیدانی در برابر انواع سرطان و محافظت از کبد در برابر بیماریهای کبدی به اثبات رسیده است. شود. قارچ شامل مقدار زیادی ارگوتیونین (یک آنتی اکسیدان قوی) است که برخلاف آنتی‌اکسیدان‌های دیگر در فرایند پخت و پز از بین نمی‌رود. بررسی ها نشان می دهند مصرف روزانه دو عدد قارچ پخته و داغ می تواند عفونت های بدن را از بین برده و سیستم ایمنی بدن را تقویت کند و یبوست و نفخ معده را نیز درمان کند.

 

آیا می توان دنبلان را به صورت مصنوعی به کشت تجاری رساند؟

تلاش برای اهلی سازی و کاشت دونبالان نتیجه بخش بوده است. مردم طی قرنها مشاهده کرده بودند که این قارچ زیر درختان خاصی رشد می‌کند. در سی سال گذشته تلاش‌های جدیدی برای تولید انبوه دونبالان آغاز شده است. حدود ۸۰% دمبالان مصرف شده در فرانسه در مزارع پرورشی به عمل می آید. با این‌حال، هنوز میزان تولید به سطح سال ۱۹۰۰ نرسیده است. مزارع دونبالان در کشورهای انگلیس، ایالات متحده آمریکا، اسپانیا، سوئد، نیوزیلند، استرالیا و شیلی فعال هستند.

منبع

نوشتن دیدگاه

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید